vrijdag 25 juli 2014

ANNA'S JAREN (12)

Aardig ventje moet die Heijermans eigenlijk zijn geweest met zijn kritiek op Esther de Boer-van Rijk, want zij speelde niet alleen in ernstig drama en kon ook komische rollen aan, maar kreeg daarvoor altijd geweldige recensies, zelfs als het betreffende toneelstuk aan kritiek werd onderworpen. √Čn zij maakte Heijermans’ stukken groot.
Keihard moest zij werken, haar man raakte verlamd en inmiddels woonde haar dochter met haar gezin bij haar in, zij moest alleen, vaak slecht betaald, de kost verdienen voor allen. Zij werd een icoon door de rol van Kniertje, twaalfhonderd keer op het toneel gespeeld  en in twee verfilmingen. Zelfs in het buitenland maakte Esther de Boer-van Rijk grote indruk, nog lang na haar dood in 1937 werd erover gepraat. 
En Anna deed dat zelfs nog na de tweede wereldoorlog. 

Esther de Boer-van Rijk
(Wikipedia)
Vier jaar na Esthers dood zouden de joden door de Duitsers worden uitgesloten van het culturele leven en de Amsterdamse joden uiteindelijk in Esthers geliefde schouwburg worden samengedreven. Vanaf 1942 werden er ruim 46 duizend geregistreerd. Vele honderden mensen zaten dan in de schouwburg opeen om van daar uit te worden getransporteerd naar concentratiekampen, waar ook Esthers man, dochter en kleinkinderen zouden worden vermoord.

Rotterdam kon de enorme trek naar de stad niet meer aan in het begin van de twintigste eeuw. Woningnood en verkrotting waren het gevolg, vaak werd met meerderen een woning betrokken. De geplande ontwikkeling van Zuid was al eerder gestagneerd. De particuliere ontwikkeling van dat stadsdeel eindigde doordat initiatiefnemer Lodewijk Pincoffs, een groot Rotterdams zakenman, steenrijk geworden met zijn Afrikaanse Handelsmaatschappij en aandelenhandel, al in 1879 naar Amerika vluchtte met achterlating van een miljoenenschuld.
Het was financieel totaal misgegaan met zijn Handelsmaatschappij. Tot dan toe was hij de grote man geweest, die overal oplossingen voor aandroeg en initiatieven ontplooide op momenten dat het gemeentebestuur het liet afweten. En in Amerika verdiende hij de kost met een sigarenwinkel en het schrijven van politieke artikelen.

Er was begonnen met de uitgraving van de Waalhaven en die zou in fasen doorlopen tot in 1930. Maar daarmee is de Waalhaven dan ook tot op heden het grootste uitgegraven havenbassin ter wereld geworden. 
Vele scheepvaartbedrijven vestigden zich er en boden een groeiende werkgelegenheid.
In de periode vanaf Anna’s geboorte tot 1914 was Rotterdam mede daardoor weliswaar de snelst groeiende stad van Nederland maar rijkeren vertrokken naar elders terwijl armen bleven toestromen. De armoe raakte daardoor buiten proporties en de binnenstad verpauperde.
(wordt vervolgd)

nnn

Geen opmerkingen:

Een reactie posten